
| عبدالهادي حېران | لیکوال |
|---|
| د هېواد راتلونکې ټولټاکنې او د جمهوري شعور اړتيا | |
|---|---|
| په هېواد کې د تازه ټوکېدلې دموکراسۍ په روان بهير کې د ولسمشر او پارليمان لپاره ټولټاکنې په راروان پسرلي کې کېدونکې دي، چې د اوس نه ورته چمتووالى نيول کېږي، خو پوښتنه دا ده چې ايا د تېرو شپږو کلونو پر مهال د خلکو د جمهوري شعور د پېدا کولو لپاره څه کار شوى دى؟ په ځانګړې توګه زمونږ لويه فېصدي هغه خلک چې بې سواده دي او د دموکراسۍ د توري په مانا هم نه پوهېږي، په دې پوهول شوي چې رايه څه ارزښت لري او استعمال يې بايد څنګه وکړاى شي؟ ځواب يې ((نه)) دى. او دا سپيناوى هم ورسره په سمدستي توګه ضروري بولم چې دا کار يواځې په دولت پورې اړه نلري، بلکې د ټولنې ټولې هغه طبقې چې په يوه او بله برخه کې د خپل کار او زيار په مناسبت د ولس د خېر ښېګړې سره تړون لري، دا مسوليت په غاړه لري چې عام وګړي د دغه ډول کارونو په ګټه او تاوان وپوهوي او د دې لپاره کار وکړي. دا چې ولې دغه طبقې په دې اړه خپل مسوليت نه احساسوي، ښايي يو لامل يې دا وي چې ځينې يې په خپله د دې مهم کار په ارزښت نه پوهېږي يا يې ارزښت نه مني. | |
| نور |
| قیوم بشیر | لیکوال |
|---|
| مرثیه می نویسم | |
|---|---|
|
چند شب قبل در حالیکه رویداد های خبری کشورم را مرور میکردم ، خبری اسف باری توجه ام را بخود جلب کرد وآن خبر درگذشت وارسته مردی از توابع فرهنگسرای ادبیات غنامند کشورم ، استاد احمد ضیإ تخاری بود که بتاریخ 11 مارچ سال جاری در کشور دانمارک پس از یک بیماری طولانی این دیار فانی را وداع گفته و به لقإالله پیوست. روانش شاد ویادش گرامی باد. | |
| نور |
| کاندیدای اکادمیسین سیستانی | لیکوال |
|---|
| جشن نوروز و پیشینۀ آن درافغانستان | |
|---|---|
|
بسا ملتها نخستين روز سال خود را تجليل ميکنند و غالب کشورهاى اسلامى روز اول ماه محرم راکه سر سال هجرى قمرى است با تشريفات خاصى اعلام ميکنند. ملل عيسوى اول جنورى را که ادامه عيد ميلاد مسيح است به عنوان روز نخستين از سال نو عيسوى با شکوه خاصى جشن ميگيرند. مردم افغانستان وايران وتاجیکستان وازبکستان وآذربائیجان وبخشی از مردم پاکستان وهند روز اول سال شمسى راجشن ميگيرند. | |
| نور |
| پوهنمل حاجی محمد نوزادی | لیکوال |
|---|
| انسانان ولی يوبل مچوی ؟ | |
|---|---|
|
دالينکه می هغو کسانو ته ډالۍ ده چی زماپه ګډون دلس ګونوليکونکو لخوا د سياسی ليکنو له لوستلو څخه ستړی او تر پزی راغلې دی . دفيبروری ١٤ نيټه هرکال په اروپا کی دوالنتين دورځی پنامه لمانځی چی په | |
| نور |
| کاندیدای اکادمیسین سیستانی | لیکوال |
|---|
| "طالبانیزم" روی دیگر سکۀ "اخوانیزم" | |
|---|---|
|
افغانهای که برای تحصیل به مصر فرستاده شده بودند آورده شد.از جمله فارغان پوهنتون جامع الازهر مصر یکی هم برهان الدین ربانی بود که بعد ازعضویت درشبکه اخوان المسلمین مصر به افغانستان بازگشت(۱۹۵۹).وسپس در افغانستان حزب «برادران مسلمان» یا«جمعیت اسلامی» را بنیان گذاشت.ربانی با سایر اعضای حزبش فعالیت های سیاسی خود را در دهه دموکراسی شروع کرد.موضع گیری خشن ودهشت افگنی اخوانیان افغانستان زمانی به مردم کابل افشا گردید که به پاشیدن اسید( تیزاب) به روی زنان ودختران روی برهنه کابل مبادرت ورزیدند.ویا با چاقو شکم بعضی از محصلین وجوانان چپی را در پوهنتون کابل پاره کردند. | |
| نور |
| قیوم بشیر | لیکوال |
|---|
| دوستم در اندیشهء قدرت و ثابت در تلاش سلب آن! | |
|---|---|
|
مبرهن است که در آشفته بازار سیاست در افغانستان ، سیاستمدارانی وجود دارند که بیشتر به سیاست بازان میمانند تا سیاست مداران! این گروه کسانی اند که با همهء امکانات دست داشته و با سوء استفاده از ساده گی و حتی صداقت مردم درجهت رسیدن به اهدافی که در سر می پرورانند تا به خواسته های درونی شان برسند تلاش میورزند. خواه این اهداف وخواسته ها سیاسی باشد، | |
| نور |
| جنرال سید عبدالقدوس «سید» | لیکوال |
|---|
| (جنگـــهــای کابل سال 1371-1375 خورشیدی ) | |
|---|---|
|
درتداوم جنگهای پنجسالۀ گروههای مجاهدین درفاصلۀ سالهای 1371-1375 خورشیدی درکابل یکی ازغم انگیزترین و وحشتناکترین وقایع آن،کشتارجمعی بیگناهــــان درجریان جنگهاست، که کابل وکابلیان درطول قدامت تاریخی اش هیچگاهی اینگونه موردخونریزی،ویرانگری ،تجاوز وتحقیر قرار نگرفته است. | |
| نور |
| قیوم بشیر | لیکوال |
|---|
| اسلام مرز ندارد!! | |
|---|---|
|
هنگامیکه برای نخستین بار بگوشم رسید که اسلام مرز ندارد، شور و شعف عجیبی بمن دست داد و تمام وجودم را فرا گرفته بود. با خود میگفتم چه جمله ای با مسمی ای ، واقعآ اسلام مرز ندارد و همه سرزمین های اسلامی خانه مشترک مسلمانهاست. این موضوع را گاهگاهی در ذهنم حلاجی میکردم وبا خود میگفتم چه خوب می شد اگر کشور های اسلامییکه در مجاورت هم قرار دارند، یک کشور واحدی را تشکیل میدادند و یا لااقل مرزهای جغرافیایی را کنار زده و تبعهء هر یک از آنان بصورت آزادانه رفت و آمد و گشت وگزار میتوانستند. اینها همه خیال پردازی های بود که در سر می پروراندم، دیری نپائید که چون هزاران هموطنم راهی دیار غربت شده و به چشم و سر آنچه را که انتظارش نمیرفت مشاهده کردم. | |
| نور |
| قیوم بشیر | لیکوال |
|---|
| اشتباه فنی ، دسته گلی که « سنا» به آب داد!!! | |
|---|---|
|
اخیرآ سید پرویز کامبخش دانسجوی سال سوم روزنامه نگاری دانشگاه بلخ که از سه ماه بدینسو در بازداشت نیروهای دولتی شهر مزار شریف بسر میرد بجرم اهانت به اسلام محکوم به اعدام گردید. با وجود همه مخالفت ها و تلاش های داخلی وبین المللی ، دست اندرکاران امور، همچنان بر اجرای این حکم تآکید داشتند وحتی علمای دینی ولایت کندز چند روز پیش با پشتیبانی از مجازات کامبخش خواهان اجرای هرچه زودتر این فیصله شدند واز مقامات بلخ خواستند متهم را به آنان تسلیم دهند تا فورآ حکم صادره را به اجراء بگذارند. حتی مجلس سنای افغانستان (مشرانو جرگه) نیز به ریاست صبغت الله مجددی ، با انتشار اعلامیه ای صدور حکم اعدام را برای سید پرویز کامبخش مناسب، مورد تآیید و قابل اجراء دانستند. اما با گذشت کمتر از 24 ساعت اعلامیهء صادره از سوی مجلس سنا ملغی و حمایت از جزای اعدام پس گرفته شد. | |
| نور |
| هدايت الله هدايت | لیکوال |
|---|
| په سيمه کې د « لويي لوبې » امريکايي پړاو! | |
|---|---|
|
سل کاله پخوا د« لويی لوبې » د بنيادي کمپاين د پيل سره په هندوستان اود عربو په خليج کې د برتانيې د امپراطورۍ نايب السلطنه لرډ كروزن د شارجې د بندر په يوې جنګي کښتۍ کې چې د انګرېزانو بیرغ ورباندي رپېدی د يوې بيانيې په ترڅ کې | |
| نور |
| سنګروال | لیکوال |
|---|
| د افغانستان راتلونکی جمهور رئیس | |
|---|---|
|
د افغانستان ټولټاکنو ته لا ښایسته وخت پاتې دی ولې بیا هم د یو شمېر کسانو لخوا پټې او ښکاره هاندې هڅې روانې دي او کوښښ کوي چې په هېواد کې دننه او بهر یو شمېر اړوندو کړیو سره خبرې اتر | |
| نور |
| قيوم بشير | لیکوال |
|---|
| نقل كفر،كفر نيست | |
|---|---|
|
در شرايطي كه خشونت هاي بوجود آمده از سوي مخالفان دولت درافغانستان هر روز قرباني ميگيرد، جا دارد تا مرحمي بر زخم هاي هموطنان درد كشيدهء ما گذاشته شود، اما برعكس نه تنها زخمي مداوا نمي گردد، بلكه عده اي تلاش مي ورزند تا آنرا به زخم هاي ناسور مبدل ساخته و با تحت نظر گرفتن مردم ستم ديدهء ما حتي آزادي بيان را از آنان سلب نمايند. | |
| نور |
| دوکتور م ، ع ، روستار تره کی | لیکوال |
|---|
| په افغانستان کې د نړیوال نظامي ائتلاف تر منځ اختلاف | |
|---|---|
|
د نیویارک د پیښې (سپتامبر ۲۰۰۱ ) نه وروسته ، د ناتو ۱۹ غړیو هیوادونو، د فاجعې سره د مقابلی په مقصد غونډه وکړه . په دغه غونده کې په افغانستان باندې د ډله ایز یرغل پریکړه وشوه . | |
| نور |
| خالد هادي | لیکوال |
|---|
| پاکستان، د نړۍ تر ټولو ګواښناکه سيمه | |
|---|---|
|
سرچينه: ايکانومسټ د ترهګرۍ او بنسټپالنې پر وړاندې په ټولو جبهو کې جګړه روانه ده، خو د بريا او ماتې غوټه به يې يوازې په پاکستان کې پرانستل کيږي. د پاکستان ستونزه يوازې دا نه ده، چې سرحدي او بې قانونه پولې يې د القاعدې او اسامه بن لادن پناه ځايونه ګرځېدلي، يا دا، چې د بنسټپالنې اکاډمۍ (مدرسې) يې ځانمرګي بريدکوونکي روزي او په نړۍ کې يې خوروي؛ | |
| نور |
| پوهنمل حاجي محمد نوزادي | لیکوال |
|---|
| دزړه ناروغي ديو ي ګلوبالي ايپيديمې په توګه | |
|---|---|
|
تيرکال مي دزړه دعملياتو وروسته پدي هيله چي نوروطنوال مي خداي مکړه ماغوندي بي خبره ورسره لاس اوګريوان نشي ، دراز راز سرچينو څخه يولړ اړين معلومات راټول او دانترنيټ پرليکه مي دنړۍ په هرګوټ کښي ترلوستونکوپوري ورسول . دا پدی خاطر ليکم لکه پياوړۍ شاعردرويش درانۍ چی وايی : بيلتانه دی دهرچا په غم شيريک کړم | |
| نور |
| دوکتور م ، ع ، روستار تره کی | لیکوال |
|---|
| اخراج دو دیپلومات اروپائ از افغانستان | |
|---|---|
|
اداره کابل تصمیم گرفت که دو دیپلومات اروپایی را به اتهام ارتکاب اعمال « مغایر امنیت ملی » به اصطلاح معروف حقوق بین المللی « نان اگراتا » اعلام و ار افغانستان اخراج کند . | |
| نور |
| کانديداي اکادميسين سيستاني | لیکوال |
|---|
| بخاطر نجات وطن از بحران چاره يي جز نوشيدن | |
|---|---|
|
همانگونه که علت العلل تمام بدبختيها ودگرگونيها در جغرافياي سياسي کشورهاي منطقه در قرن نزدهم ،موجوديت هندوستان ثروتمند در مجاورت کشورهاي منطقه بود، ظهور پاکستان در مجاورت افغانستان درسال ۱۹۴۷نيز سبب بدبختيها وسيه روزيهاي بيشماري براي کشور ما درنيم قرن گذشته بوده واينک که يگانه ابرقدرت جهان (امريکا) با ۳۷ کشورجهان براي نجات کشور ما آستين برزده اند تا ثبات وامنيت را دوباره به افغانستان برگردانند، ولي از دست تفتين پاکستان ، اين نطفه ناپاک استعمارانگليس موفق به تحقق چنين امري نشده است وبرعکس پاکستان با بکاربردن ترفندها و چال هاي جديدسياسي سبب شده تا امريکا وناتو بجاي اينکه لانه هاي تروريستي را درپاکستان سرکوب کنند، برسرمردم جنگ زده وتيره روز افغانستان پیوسته با بمب کوبيده ميرود. | |
| نور |
| کادندیدای اکادمیسین سیستانی | لیکوال |
|---|
| بررسی علل رشد افراطگرائی در مناطق قبایلی پاکستان | |
|---|---|
|
پس از آنکه پاکستان در اگست ۱۹۴۷ (به مثابۀ یک کشور اسلامی به حیث دومین کمربند حفاظتی هندوستان در برابر پیشروی های شوروی آنروز مطرح شد) و از پیکر هند جدا گردید و به عنوان کشوری مستقل در جنوب شرق افغانستان عرض وجود نمود، پاکستانیها بلا فاصله با استفاده از جذبات اسلام خواهی مردمان قبایلی تعداد زیادی را مسلح نموده برای تصرف کشمیر که مهاراجای آنجا در سال ۱۹۴۷ اتحاد خود با دولت هندوستان را اعلام نموده بود،بسیج نمودند تا بجنگند، ولی قبایلیان موفق به تسخیر "سری نگر" مرکز کشمیر نشدند. | |
| نور |
| کاندیدای اکادمیسین سیستانی | لیکوال |
|---|
| تاثیرات سوء ترویج افراط گرائی بروضع داخلی پاکستان | |
|---|---|
|
موفقیت ها ودست آوردهای پاکستان را در تحقق پروژه ترویج افراط گرائی در میان قبایل پشتون، به منظور خنثا کردن فعالیتهای هند وافغانستان علیه آنکشوردر مقاله "بررسی علل افراط گرائی درمناطق قبایلی پاکستان" برشمردیم، در اینجا به عواقب سوء افراط گرائی بروضعیت داخلی پاکستان نظرمی اندازیم. | |
| نور |
| خادم احمد خپلواك | لیکوال |
|---|
| رښتينى تفاهم د سولې يوازينۍ لار | |
|---|---|
|
وړمه ورځ د ختيز اوسويل ختيز زون داتو ولايتونو په سلګونو قومي مشرانو په خپلو سيمو کې د سولې د ټينګښت، پخلاينې او پراختيا را وستلو په موخه، په جلال آباد ښار كې سره راټول شوي وو، دوى د يو لړ خبرو اترو او سلا مشورو نه وروسته، د يوه پرېكړه ليك په خپرولو سره له افغان دولت څخه وغوښتل، چې له مخالفينو سره دې د جګړې پر ځاى د جرګې له لارې، خبرې وکړي، د هغوى سياسي حقوق اعاده او د روانې جګړې لګښتونه دې په سوله ولګول شي. | |
| نور |
| حبيب الله غمخور | لیکوال |
|---|
| ديوې بلې کودتا دپيل بېلگې | |
|---|---|
|
تيره شپه ډير ناوخت کورته راغلم که څه هم ستړۍ وم له ځان سره مې وويل داويب پاڼې به په منډه راواړوم چي نن بياچاکوم گل اوبوته لاهوکړی دي . لکه چي دانسان پر ارواح اورې نه پوهېږم چې ولي مې دهغوپاڼوپه پرانيستلو پيل وکړ کوم چې له تعصب نه ډکي ليکنې کوي اوپښتنوته سپکو سپورونه ډکي ليکنې نشرته سپاري . | |
| نور |
| پوهنمل حاجی محمد نوزادی | لیکوال |
|---|
| دلرغونپيژندنی يو په زړه پوری توکۍ وموندل شو | |
|---|---|
|
يوه ډله لرغونپوهان باوری دی چی دوی اوس هغه غار موندلې دی چيری چی يوی ښځينه زمرۍ د ايتاليا دپلازمينې يعنی د روم دښار بنسټ ايښودونکې رومولوس Romulus (٣) اودهغه ورور ريموس Remus ته هلته شيدی ورکړی او لويان کړيدې . | |
| نور |
| محمدآصف ننگ، پکتيکا | لیکوال |
|---|
| د پاکستان د سياسي رکود پيل | |
|---|---|
| د پاکستان د سياسي وضعيت په اړه يوه مقوله دا ده چې، دا هيواد د يوې سپېڅلې وعدې (د مسلمانانو کور) په عنوان د انگريزانو په مرسته له هندوستان څخه د انگريزى استعمار په خلاف د مبارزې له برکته آزاد او (١٤ اگست١٩٤٧) رابېل شو. له پنجاب پرته، د پاکستان اصلي هويتي خاوره ډېره کمه ده، د پلوجستان يوه غټه برخه خاوره د انگريزانو له خوا د ناصرالدين شاه قاجار په سلطنت کې (د گلداسميت د تړون له مخې) له ايران او افغانستان څخه را بېله شوه، د کشمېر او مظفرآباد جنت نظيره سيمې د پښتنو په مټ له هند څخه مستقله کړاى شوې، په همدې توگه د ديورند لاين بره او کوزه سيمه (پښتونخوا) له افغانستان څخه د يوه موقتي نيرنگي ((تپل شوي تړون)) له مخې ور سره ملحق وگرځول شوي. په کال ١٩٧١ کې د پاکستان شرقي ايالتونه (بنگلاديش) د پنجابي نظاميانو د تعصب او غلطو سياستونو له مخې په داسې حال کې بېلې شوې چې د پاکستان د جمهوري رياست انتخابات يې په لوى اکثريت سره گټلې وې. | |
| نور |
| خالد هادي | لیکوال |
|---|

