| لیکوال |
|---|
 |
|
د سولی په لور د لار نقشه
د ۲۰۰۷ م کال د سپتامبر په میاشت کی د سیمه ایزی جرګګۍ د لمړی غونډی په درشل کی د سولی یو پلان می میډدیا ته وسپاره . نوموړی پلان په وروستیو وختو کی په کابل کی د یوه سیاسی جوړښت ( د سولی ملی جرګی ) له خوآ په نوی بڼه مطرح او راته استول شویدي . په افغانستان ، سیمی او نړۍ د نوی پیښو په نظر کی نیولو سره او د سولی ملی جرګی د غوښتنی سره سم په مخکنی پلان باندی په لاندی ډول د سره کتنه کیږی . * * * د ۳۶ هیوادونو په پرمخ تللی نظامی ټکنالوژی سمبال عسکری یونټونه د ۷ کلو را هیسی د تروریزم سره د جګړی تر پلمی لاندی په افغانستان کی مستقر شویدی . د تروریزم سره جګړه د خپل لمړنی چوکات نه وتلی ده : افغانستان د نوی وسلی د آزموینی په لابراتوار، د ذینفعو هیوادونو د ژیوپولتیکو ګتو د ټکر، او د مختلفو سیمه ایزو شخړو د تصفیی حساب په دګر بدل شویدی . په افغانستان کی تروریزم سره مبارزه د خلکو سره د جګړی بڼه غوره کړیده . په واقعیت کی نړیوال نظامی ائتلاف د افغانانو د تاریخی مقاومت سره مخ دی . که واقعیتونو ته غاړه کینږدو ، جګړه لاپسی اوږده او ، ورسره هیواد لازیات وران او انسانی تلفات زیاتیږی . د ۷ کلو راهیسی نړیوال نظامی ائتلاف افغانی اوسنی حکومت د خپل مقاصدو د پاره استعمال کړی. افغانی لوری کوم ملی ستراتیژی نلری . طبعی خبره ده تر هغه وخته پوری چه حکومت د غیر افغانی کړیو په لاس جوړ او ملاتړ شی افغانستان د ملی ستراتیژۍ د درلودلو نه بی برخی پاتی کیږی . افغانستان باید د بل واکی ، جګړې او بی ثباتۍ د حالت نه خپلواکی ، سولی او ثبات خوا ته د یوه انتقالی پړاو نه تیر شی : په انتقالی پړاو کی واک یو لنډ مهال حکومت ته سپارل کیږی . د انتقالی پړاو د جوړیدو لمړی ګام د وسله والو مخالفینو سره د خبرواترو نه پیل کیږی . خبرې اترې د څو پړاونو نه تیریږی :
لمړی ــ د باور فضآ د رامنځته کولو هلی ځلی باید د لاندی اقداماتو په چوکاټ کی تر سره شی : ــ په مطبوعات او میډیا کی مخکنی ترمینالوژی ګانی ( یاغی ، تروریست ... ) چه د وسله وال مقاومت په پته حواله کیدلی ، د نوو اصطلاحاتو سره چه د سولی او پخلاینی جذبات منعکسوی ، بدلی شی . ــ د مقاومت یو شمیر بندیان خوشی شی . د زندانیانو پاتی برخه د خبرو اترو د دوام په بهیر کی خوشی کیږی . ــ اوربند اعلام شی . د اوربند د څارنی دنده ګد کمسیون ته چه د جګړی د اړخونو نه ترکیب شوی وی سپارل کیږی . د کمسیون مشرتوب د ملګرو ملتونو ( م ، م ) په غاړه ده .
دوهم ــ د خبرو اترو سیاسی چوکاټ په درې بڼو مطرح کیدلی شی : ــ د امن جرګه . ــ نړیوال کانفرانس . ــ لویه جرګه . د سولی د هر یو الترنتیف نه که کومې مثبتی پایلی تر لاسه نشوې ، کولای شو چه بل الترنتیف ته مخ واړوو : همدا اوس سوله د سیمه ایزی جرګګۍ له لاری مطرح ده . که ټینګی بیلګی تر لاسه شی چه د هغه نه څه شی نه جوړیږی بل الترنتیف یعنی نړیوال کانفرانس ته مراجعه کولی شو .
دریم ــ نوی نړیوال کانفرانس باید د افغانستان د کشالی د هوارولو په مقصد د م ، م تر څارنی لاندی د افغانستان ، سیمی او نړۍ د واقعیتونو په بنسټ باندی جوړ شی . کانفرانس یوازنی بهرنی مرجع ګنلی شو چه په اوسنی حکومت باندی د سولی د راوستلو په موخه کافی فشار اچولی شی : موجوده حکومت « سیاسی باور » د بن نړیوال کانفرانس په واسطه تر لاسه کړ او د یو بل کانفرانس د لاری له لاسه یی ورکولی شی . په کانفرانس کی باید یوازی په جګړه کی ښکیلو ډلو ( ناتو ، د کابل حکومت او وسله وال مقاومت) ګدون ولری . کانفرانس ترکیب ته پراختیا ورکول د خبرو اترو د اوږدیدو ، پیچلتیا او نهایتآ د ناکامی لامل ګرځی . د کانفرانس د اجندآ په سر کی به دوه موضوعګانی ځای ولری : ــ د وسله وال مقاومت او نړیوال نظامی ائتلاف متقابله ژمنه : نړیوال نظامی ائتلاف دافغانستان ملی واکمنی ته په درناوی سره په مناسب وخت خپل فوځ له افغانستان څخه باسی او افغانی لوری ته د عدم مداخلې ژمنه ورکوی . بهرنی هیوادونه افغانستان ته خپل بشری او اقتصادی مرستی جاری ساتی . وسله وال مقاومت کانفرانس ته ژمنه ورکوی چه د بهرنیو ځواکونو په وتلو سره خپلې اړیکی د بهرنیو جنګیالیو او مقاومت سره د ملاتړ کونکو هیوادونو سره شکوی . ــ نړیوال کانفرانس د یوی نوی مسلکی ، ناپییلی لنډ مهالي حکومت د جوړیدو د پاره بند او بست کوی . یو مرکزی اوملی حکومت کولای شی چه د یو باانډول بهرنی سیاست په بنست باندی، هیواد چه په سیمه کی د جګړی د پراختیا په مرکز بدل شویدی ، د سیاسی ثبات ، سولې او اقتصادی پرمختیآ په یو ستر محور بدل کړی . د اوسنی حکومت ترمیم د مقاومت د استازی د ګدون په نیت د پرابلم دحل لاره نده . دلیل یی هم دا دی چه د جنگیالیو په « فدراسیون » کی نوی غړی زیاتیږی ، د حکومت بپ د ننه سیاسی تجانس لازیاتی له منځه ځی او اوسنی نظام پوری تړلی جنگی جنایت کاران سیاسی پناهګاه او مصئونیت تر لاسه کوی .
څلورم ــ انتقالی پړاو : نوی حکومت د دوو کلونو د پاره لاندی دندې تر سره کوی : ــ یوه سالمه اداره رامنځته کول . ــ د هیواد د اوسنی ایجاباتو سره سم د حکومت اقتصادی ، ټولنیز او کلتوری کړنلاره جوړول . ــ با انډول بهرنی سیاست په بنسټ باندی د بهرنیو هیوادونو سره اړیکی برقرارول. ــ د قانون د واکمنی د ټینګیدو په موخه نا قانونه جګړه مار بی وسلی کول . ــ د نړیوال ټولنی په مرسته د مخدره موادو سره د مقابلی په نیت یو پلان جوړول . ــ د جنګی جنایت کارانو د محاکمی د پاره د م ، م په مرسته مخکنی کمزورو هلو ځلو ته چټکتیا ورکول . |